हत्तींच्या उपद्रवावरून राष्ट्रवादी काँग्रेसचा वन विभागावर हल्लाबोल
उपवनसंरक्षकांच्या कार्यपद्धतीची उच्चस्तरीय चौकशी करण्याची मागणी; निष्क्रिय अधिकाऱ्यांवर कारवाईचा इशारा
प्रतिनिधी : सुगत उराडे
देसाईगंज (वडसा), जि. गडचिरोली : देसाईगंज तालुक्यात गेल्या काही वर्षांपासून जंगली हत्तींच्या वाढत्या उपद्रवामुळे शेतकरी आणि नागरिक त्रस्त झाले आहेत. सुमारे ३५ जंगली हत्तींच्या कळपामुळे शेतातील उभी पिके, शेतघरे व कृषी साहित्याचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान होत असून नागरिकांच्या जीवितालाही धोका निर्माण झाला आहे. या गंभीर प्रश्नावरून आता राष्ट्रवादी काँग्रेसने वडसा वन विभागाविरोधात आक्रमक भूमिका घेतली आहे.
हत्तींच्या बंदोबस्तासाठी वन विभागाकडून अपेक्षित प्रभावी उपाययोजना होत नसल्याचा आरोप करत, वडसा वन विभागाचे उपवनसंरक्षक श्री. वरूण एम. यांच्या कार्यपद्धतीची निष्पक्ष व उच्चस्तरीय चौकशी करावी, अशी मागणी राष्ट्रवादी काँग्रेसने केली आहे. चौकशीत हलगर्जीपणा किंवा कर्तव्यात कसूर आढळल्यास संबंधितांवर कठोर प्रशासकीय कारवाई करावी, अशी मागणीही करण्यात आली आहे.
“शेतकऱ्यांच्या जीविताचा प्रश्न असताना वन विभाग नेमके करतेय काय?”
हत्तींचा कळप वारंवार शेतांमध्ये घुसत असल्याने शेतकऱ्यांना रात्रीच्या वेळी जीव धोक्यात घालून आपल्या पिकांचे रक्षण करावे लागत असल्याचे राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या पदाधिकाऱ्यांनी म्हटले आहे. हत्तींच्या वाढत्या उपद्रवावर नियंत्रण मिळविण्यासाठी वन विभागाने तातडीने ठोस आणि कायमस्वरूपी उपाययोजना करणे गरजेचे असताना परिस्थिती नियंत्रणाबाहेर जात असल्याचा आरोप करण्यात आला.
उपवनसंरक्षकांच्या नेतृत्वाखाली वन विभागाने आतापर्यंत केलेल्या हत्ती नियंत्रणाच्या उपाययोजना, त्यासाठी खर्च झालेला निधी, उपलब्ध मनुष्यबळ व साधनसामग्री, शेतकऱ्यांच्या तक्रारींवर झालेली कार्यवाही तसेच नुकसान पंचनामे व नुकसानभरपाईची प्रक्रिया यांची स्वतंत्र चौकशी करावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे.
नुकसान पंचनाम्याच्या प्रक्रियेवरही प्रश्नचिन्ह
हत्तींच्या हल्ल्यामुळे नुकसान झालेल्या अनेक शेतकऱ्यांना योग्य नुकसानभरपाई मिळत नसल्याच्या तक्रारी असल्याचा दावा राष्ट्रवादी काँग्रेसने केला आहे. नुकसानग्रस्त शेतांची प्रत्यक्ष पाहणी करून पारदर्शक पद्धतीने पंचनामे करणे आवश्यक आहे. पंचनामे किंवा नुकसानभरपाईच्या प्रक्रियेत विलंब अथवा निष्काळजीपणा झाल्यास संबंधितांची जबाबदारी निश्चित करावी, अशी मागणी करण्यात आली.
नुकसानभरपाईच्या प्रक्रियेत निष्काळजीपणा करणाऱ्या संबंधित कंत्राटी कर्मचाऱ्यांचीही चौकशी करून दोषी आढळल्यास कारवाई करावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे.
उपवनसंरक्षकांच्या कामकाजाची चौकशी करा
वडसा वन विभागाच्या कार्यपद्धतीबाबत उपस्थित करण्यात आलेल्या प्रश्नांची शासनाने गांभीर्याने दखल घ्यावी. उपवनसंरक्षक श्री. वरूण एम. यांच्या कार्यकाळातील हत्ती नियंत्रणाच्या उपाययोजना, मनुष्यबळाचा वापर, उपलब्ध साधनसामग्री, नुकसान पंचनामे आणि शेतकऱ्यांच्या तक्रारी यांची निष्पक्ष व उच्चस्तरीय चौकशी करण्यात यावी, अशी मागणी निवेदनातून करण्यात आली आहे.
चौकशीत गैरप्रकार, हलगर्जीपणा किंवा कर्तव्यात कसूर आढळल्यास संबंधित अधिकाऱ्यांवर कठोर प्रशासकीय कारवाई करावी, अशी भूमिका राष्ट्रवादी काँग्रेसने घेतली आहे.
३५ हत्तींच्या कळपाचा तातडीने बंदोबस्त करण्याची मागणी
हत्तींच्या कळपाचा तातडीने बंदोबस्त करून नागरिकांच्या जीविताचे आणि शेतकऱ्यांच्या शेतीचे संरक्षण करावे, अशी मागणी करण्यात आली आहे. टस्कर हत्ती व त्याच्या कळपातील इतर हत्तींबाबत तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनाखाली कायमस्वरूपी उपाययोजना कराव्यात. आवश्यक असल्यास हत्तींना सुरक्षित ठिकाणी स्थलांतरित करण्याबाबत शासनाने तातडीने निर्णय घ्यावा, अशी मागणीही करण्यात आली.
जंगलालगतच्या शेतकऱ्यांना मोफत झटका मशीन उपलब्ध करून देणे, नुकसानग्रस्त सर्व शेतांचे त्रिसदस्यीय समितीमार्फत पंचनामे करणे आणि शेतकऱ्यांना वाढीव नुकसानभरपाई देण्याची मागणीही करण्यात आली आहे.
मुख्यमंत्री व वनमंत्र्यांकडे थेट हस्तक्षेपाची मागणी
या गंभीर प्रश्नात मुख्यमंत्री तथा गडचिरोलीचे पालकमंत्री मा. ना. देवेंद्रजी फडणवीस आणि महाराष्ट्राचे वनमंत्री मा. ना. गणेश नाईक यांनी तातडीने हस्तक्षेप करून वडसा वन विभागाच्या कामकाजाचा आढावा घ्यावा, अशी मागणी राष्ट्रवादी काँग्रेसने केली आहे.
“हत्तींच्या दहशतीमुळे शेतकरी रात्रभर जागून आपल्या पिकांचे संरक्षण करत आहेत. शेतकऱ्यांच्या जीविताचा प्रश्न निर्माण झाला असताना प्रशासनाने केवळ कागदी उपाययोजना न करता प्रत्यक्ष मैदानात उतरून ठोस कारवाई करावी. वन विभागाच्या निष्क्रियतेमुळे परिस्थिती आणखी गंभीर होत असेल तर संबंधित अधिकाऱ्यांची जबाबदारी निश्चित झालीच पाहिजे,” असा आक्रमक इशारा राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या पदाधिकाऱ्यांनी दिला.
“शासनाने तातडीने हत्तींचा बंदोबस्त, नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांना वाढीव नुकसानभरपाई आणि वडसा वन विभागाच्या कार्यपद्धतीची निष्पक्ष चौकशी केली नाही, तर आंदोलन अधिक तीव्र करण्यात येईल,” असा इशाराही यावेळी देण्यात आला.
शेकडो शेतकरी व पदाधिकारी आंदोलनात सहभागी
राष्ट्रवादी काँग्रेस पार्टीचे जिल्हाध्यक्ष रवींद्रभाऊ वासेकर यांच्या मार्गदर्शनाखाली नंदूभाऊ नरोटे, जिल्हा कार्याध्यक्ष आणि पिंकूभाऊ बावणे, तालुका अध्यक्ष तथा सभापती यांच्या नेतृत्वात हे आंदोलन करण्यात आले.
यावेळी तनुश्रीताई आत्राम, सिनेट सदस्या तथा युती अध्यक्ष; नानाभाऊ नाकाडे, प्रदेश उपाध्यक्ष; युनूसभाई शेख, प्रदेश सरचिटणीस; जेसाभाऊ मोटवानी, जिल्हा उपाध्यक्ष; योगेश नांदगाये, जिल्हा उपाध्यक्ष; संजय शाळवे, जिल्हा उपाध्यक्ष; संजय शिंगाडे, ओबीसी जिल्हाध्यक्ष; लतीफभाई शेख, जिल्हा संघटक सचिव; किशोरभाऊ तलमले, विधानसभा अध्यक्ष; हरीश मोटवानी, शहर अध्यक्ष; प्रदीप हजारे, आरमोरी कार्याध्यक्ष; शुभांगी गराडे, महिला तालुका अध्यक्ष आरमोरी; पल्लवी रामटेके, युवती तालुका अध्यक्ष आरमोरी; सुरेखा गोंडोळे, जिल्हा उपप्रमुख; रियाजूल शब्बीर, जिल्हाध्यक्ष कला व सांस्कृतिक विभाग, गडचिरोली यांच्यासह वडसा वन विभागातील हत्तींच्या उपद्रवामुळे बाधित झालेले शेतकरी, राष्ट्रवादी काँग्रेसचे पदाधिकारी व कार्यकर्ते मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
हत्तींचा बंदोबस्त, शेतकऱ्यांना न्याय आणि वन विभागाच्या कामकाजाची चौकशी — या तिन्ही मागण्यांसाठी राष्ट्रवादी काँग्रेसने आक्रमक पवित्रा घेतल्याने देसाईगंज तालुक्यातील हत्तीप्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला आहे.
About the Author
