पर्यावरण दिनानिमित्त कमलापूरमध्ये हरित क्रांतीचा संदेश; वृक्षारोपणासह बालकांच्या हस्ते जंगलात बीज गोळे पेरणी
प्रतिनिधी : तिरुपती मडावी
कमलापूर, ता. अहेरी, जि. गडचिरोली | दि. १६ जून २०२६
पर्यावरण दिनाच्या पार्श्वभूमीवर ग्रामपंचायत कमलापूर येथे पर्यावरण संवर्धन व जनजागृती कार्यक्रम उत्साहात पार पडला. जल, जंगल, जमीन, मानव आणि वन्यजीव यांच्यातील परस्परसंबंध अधिक दृढ करण्यासह नैसर्गिक संसाधनांच्या संरक्षणासाठी सामुदायिक सहभाग वाढविण्याच्या उद्देशाने हा उपक्रम आयोजित करण्यात आला.
कार्यक्रमात ग्रामपंचायत कमलापूरचे सरपंच, अंगणवाडी सेविका, आयसीआरपी, सामुदायिक वनहक्क व्यवस्थापन समिती (CFRMC) सदस्य, जीआरपी, बचत गट सदस्य, व्हीओ सदस्य, आदिवासी बांधव, शेतकरी, विद्यार्थी तसेच BRLF टीममधील सायली मेश्राम (GI), ज्योती तलांडे, माधुरी कन्नाके, विशाल आलाम (GRP) आणि संदीप इंदुरी (CRP) यांनी सक्रिय सहभाग नोंदविला.
कार्यक्रमाची सुरुवात पर्यावरण जनजागृती फेरी व रॅलीने झाली. ग्रामस्थांनी पर्यावरण संरक्षणाच्या घोषणा देत संपूर्ण गावातून जनजागृती केली. यावेळी जल, जंगल, जमीन आणि जैवविविधतेच्या संवर्धनाचे महत्त्व नागरिकांना पटवून देण्यात आले.
पर्यावरण दिनाचे औचित्य साधून ग्रामस्थ, विद्यार्थी आणि विविध समुदाय संस्थांच्या सहभागातून सार्वजनिक ठिकाणी तसेच वनक्षेत्रात ५० रोपांची लागवड करण्यात आली. हरित परिसर निर्मिती आणि पर्यावरण संवर्धनाची सामूहिक जबाबदारी या माध्यमातून अधोरेखित करण्यात आली.
विद्यार्थ्यांसाठी विशेष बीज गोळे (सीड बॉल) निर्मिती उपक्रम राबविण्यात आला. स्थानिक प्रजातींच्या पाच प्रकारच्या बियांचा वापर करून ४० हून अधिक बीज गोळे तयार करण्यात आले. त्यानंतर लहान मुलांच्या हस्ते हे बीज गोळे जंगल परिसरात पेरण्यात आले. या उपक्रमातून नैसर्गिक पुनरुत्पादन, स्थानिक वनस्पती संवर्धन आणि जैवविविधता संरक्षणाचा संदेश देण्यात आला.
यानंतर CFRMC बैठकीच्या सार्वजनिक ठिकाणी ग्रामसभा आयोजित करण्यात आली. बैठकीत वनसंवर्धन, नैसर्गिक साधनसंपत्तीचे संरक्षण, शाश्वत जीवनशैली आणि भविष्यातील पर्यावरणीय उपक्रमांबाबत सविस्तर चर्चा करण्यात आली.
कार्यक्रमाचा आणखी एक महत्त्वपूर्ण भाग म्हणजे जंगल सफारी. गावातील ज्येष्ठ नागरिकांच्या मार्गदर्शनाखाली आयोजित करण्यात आलेल्या या सफारीदरम्यान स्थानिक वृक्ष प्रजाती, पक्षी, जंगली फळे आणि वनसंपत्तीशी निगडित पारंपरिक ज्ञानाची माहिती विद्यार्थ्यांना व नागरिकांना देण्यात आली. जंगल आणि मानवी जीवनातील अतूट नाते तसेच जैवविविधतेच्या संवर्धनाचे महत्त्व यावेळी पटवून देण्यात आले.
या उपक्रमात महिला, विद्यार्थी, शेतकरी आणि आदिवासी समाजाचा उत्स्फूर्त सहभाग दिसून आला. विद्यार्थ्यांना बीज गोळे निर्मिती व जंगलभेटीद्वारे प्रत्यक्ष अनुभवाधारित शिक्षण मिळाले, तर ज्येष्ठ नागरिकांनी पारंपरिक पर्यावरणीय ज्ञानाची अमूल्य शिदोरी नव्या पिढीपर्यंत पोहोचविली.
ग्रामपंचायत कमलापूर येथे आयोजित या पर्यावरण दिन उत्सवामुळे ग्रामस्थांमध्ये पर्यावरण संरक्षणाबाबत जागरूकता निर्माण झाली असून नैसर्गिक संसाधनांच्या संवर्धनासाठी सामुदायिक मालकीभाव अधिक बळकट झाला आहे. शाश्वत विकासासाठी सामूहिक प्रयत्नांचे महत्त्व या उपक्रमातून अधोरेखित झाले.
हे वृत्त वृत्तपत्रीय शैलीत तयार केले असून मथळा अधिक प्रभावी व आकर्षक करण्यात आला आहे.
About the Author
